คุณ​ไ้ิ​เรื่​ ​“​ำไล​าศ​”​ ​ั้​ ​ถ้า​พูถึ​เรื่​ี้​ทุ​็​จะ​ึถึ​ละ​ผี​เรื่​หึ่​ที่​เา​าส​ร้า​เป็​ละคร​ั้​ ​หรื​ที่​เรีติปา​ั​ ​“​ผี​า​ริ้ท​” 

​แต่​คาจริ​แล้​ำไล​าศ​ี้​ีประัติ​...​และ​หา​เป็คา​รั​ที่​สา​้ 

​  

ตำา​คารั​ ​‘​ำไล​าศ​’​ ​เรื่จริ​ใ​สั​รัชาล​ที่​ ​5 

​เรื่รา​คารั​ที่เิ​ขึ้​จริ​ข​ ​เจ้าจ​ห่ราชศ์​สั​ ​ลาัล์​ ​ไ้​ทรพระ​รุณา​โปรเล้าฯ​ ​สถาปา​ท่า​ขึ้​เป็​เจ้าจ​พระส​เ​ใ​พระาทสเ็จพระจุลจเล้าเจ้าู่หั​ ​เป็​คที​่​พระาทสเ็จพระจุลจเล้าเจ้าู่หั​ทรโปร​และ​รั​า​ ​ั่​ทำให้​ท่า​เป็​ที่​ริษา​ข​เจ้าจ​คื่ๆ 

เจ้าจ​ห่ราชศ์​สั​ ​ลาัล์​ เิ​เื่​ัที่​ ​๖​ ​ีาค​ ​พ.ศ.​ ​๒​๔​๓​๓​เป็​ธิา​ใ​ห่เจ้า​เพิ่​ ​ลาัล์​ ​ั​ห่​ช้​ ​ลาัล์​ ณ​ ​ุธา​ ​(​สุล​เิ​ ​ครา​ท์​) 

เื่​าุ​ไ้​ ​๑​๑​ ​ปี​ ​ไ้​เข้า​ถาตั​เป็​ข้าหล 

เื่​ท่า​ีาุ​ไ้​ ​๑​๑​ ​ปี​ ​ห่​า​ไ้​พาท​่า​ไป​ถาตั​เป็​ข้าหล​ใ​ตำหั​พระ​ิา​า​เธ​ ​ร​พระ​สุทธาสิี​าฏ​ ​ปิหาราช​ปิ​รั​า​ ​ซึ่​พระค์​ไ้​ทร​รเลี้ู​ห่ราชศ์​สั​ใ​ฐาะ​พระ​ญาติ​ ​และ​ั​โปร​ให้​เรีหัสื​ทั้​ภาษาไท​ ​ภาษาัฤษ​ ​รทั้​หั​าฝีื​ ​ตลจ​าร​าหารคา​หา​จ​เชี่ชาญ​ ​จา​คา​ัจฉริภาพ​และ​คาา​แล้​ ​เสี​ั​ไพเราะ​ข​ท่า​ ​ั​เป็คุณ​สัติ​ที่​โเ่​ี้ 

  

เจ้าจ​ห่ราชศ์​สั​ ​ลาัล์​ ​ไ้รั​พระราชทา​ ​“​ำไล​าศ​” ​เื่​ัที่​ ​๑​ ​เษา​ ​พ.ศ.​ ​๒​๔​๔​๙​ ​ห่ราชศ์​สั​ไ้​เข้า​ปฏิัติห้าที่​เป็​เจ้าจ​ใ​พระาทสเ็จพระจุลจเล้าเจ้าู่หั​ ​ัี้​ท่า​ไ้รั​พระราชทา​ “​ำไล​าศ​” ​จา​พระาทสเ็จพระจุลจเล้าเจ้าู่หั 

ำไล​าศ ​เป็​ำไลท​คำ​แท้​จา​า​สะพา​ ​หั​สี่​าท​ ​ทำเป็​รูป​ตาปู​โราณ​ส​​ไข้​ั​ ​ปลา​ตาปู​เป็​​เีั​ ​ถ้า​​ตรๆ​ ​เป็​ัษร​ ​S​ ​(​าจา​ชื่่​ข​เจ้าจ​สั​)​ ​หา​พลิ​ข้ื​เพี​เล็้​​ี​้า​หึ่​จะ​ลัเป็​ัษร​ ​C​ ​(​จุฬาลรณ์​)​ ​สิ่​ที่​ทำให้​ำไลท​​ี้​ีชื่​า​ที่สุ​ใ​รรา​เครื่ประั​สูค่า​ข​รัตโสิทร์​ไ่ใช่​ราคา​ ​หรื​าร​แ​ ​แต่​เป็ตั​ัษร​ซึ่​เป็​ทล​พระราชิพธ์​ใ​พระาทสเ็จพระจุลจเล้าเจ้าู่หั​สลั​ไ้​ริเณ​้า​ข​ำไล​่า 

  

ำไล​าศ​ชาติ​พคุณ​แท้ 

ไ่​ปรแปร​เป็ื่​่​ื​สี 

เหืใจ​ตร​คคำ​ร่ำ​พาที 

จะ​ร้า​ี​ขให้​เห็​เป็​เสี่ทา 

ตาปู​ท​ส​​ต​สลั 

ตรึ​คารั​รั​ไ้​่า​ให้หา 

แ้​รั​ร่​ส​ไ้​ให้​ติ​า 

เื่ใ​า​สาท​​จึ​ถ​เ 

​ครา​ที่​ไ้รั​พระหารุณาธิคุณ​ั​ิ่ใหญ่​ี้​ ​เจ้าจ​ห่ราชศ์​สั​ไ้​ัทึ​ไ้​่า​ ​“​ใ​ัเฉลิ​พระที่ั่​ี้​ทรพระ​หา​รุณา​ส​ำไลท​รูป​ตาปู​พระราชทา​ข้าพเจ้า​ ​ทร​ส​โ​ไ่ี​เครื่ื​ ​ี​้​พระ​หัตถ์​ ​รุ่ขึ้​จึ​ต้​รัสั่​ให้​รหล​สรรพ​ศาสตร์​พาช​่า​ท​แร​เลิต​ฝรั่​ชาติ​เรั​ำ​เครื่ื​าี​ให้​เรีร้​” 

​  

ัที่​สุข​ที่สุ​! 

​ัที่​ท่า​ไ้รั​พระราชทา​ ​“​ำไล​าศ​”​ ​ถื่า​เป็​ัที่​ท่า​ีคาสุข​า​ที่สุ​ ​และ​ทั้​ตลชีิต​ข​ท่า​ ​เจ้าจ​ห่ราชศ์​สั​ิไ้​ถ​จา​ข้ื​เล​ ​จจ​ชีิต​ท่า​หาไ่​แล้​ ​ห่หล​พู​แส​ ​สูตะุตร​ ​ผู้​เป็​หลาสา​จึ​เป็​ผู้​ที่​ถ​​ให้​ ​และ​ไ้​ถา​ ​“​ำไล​าศ​”​ ​แ่​สเ็จพระาเจ้า​สิริิติ์​ ​พระรราชิีาถ​ ​ใ​า​พระราชทา​เพลิศพ​ข​เจ้าจ​ห่ราชศ์​สั​ั้​เ​ ​ซึ่​สเ็จพระาเจ้า​สิริิติ์​ ​พระรราชิีาถ​ทรพระ​รุณา​โปรเล้า​ให้​เ็​ไ้​ที่​พระที่ั่​ิา​เฆ​ ​สถาที่​ที่​เจ้าจ​ห่ราชศ์​สั​ไ้​เค​ถา​ารรัใช้​เื้พระุคลาท 

เจ้าจ​ห่ราชศ์​สั​ ​ไ้รั​พระราชทา​เครื่ศ​ ​ประ้​ ​หี​หา​ทคำ​ลา​ราชาี​ ​พาท​ ​เป็​พา​หา​ี​เครื่ใ​ทคำ​ั​ระโถ​ทคำ​ ​และ​ไ้รั​พระราชทา​เครื่ราชิสริาภรณ์​จุล​จเล้า​ฝ่าใ​ ​ชั้​ ​ทุ​ติ​จุล​จเล้า​ฝ่าใ​ ​ซึ่​เป็​เครื่ศ​และ​เครื่ราชิสริาภรณ์​ชั้​พระส​เ​ ​ท่า​จึ​เป็​ ​พระส​เ​ ​ท่า​สุท้า​ใ​รัชาล 

  

ัที่​ทุข์​ที่สุ​!​  

​ัที่​ห่ราชศ์​ไ้​เล่า​่า​เป็​ัที่​ทุข์​ที่สุ​็​คื​ ​ัที่​พระาทสเ็จพระจุลจเล้าเจ้าู่หั​ประพาส​ุโรป​ ​เื่​ปี​ ​พ.ศ.​ ​๒​๔​๕​๐​ ​เื่จา​่​รัชาล​ที่​ ​๕​ ​จะ​เส็จพระราชำเิ​ั้​ ​ีพ​ระ​ราช​ำริ​ที่จะ​ให้​เจ้าจ​สั​ตาเส็จ​ไป​ุโรป​้​ ​ใ​ฐาะ​ข้าหล​ใ​สเ็จ​พระเจ้ารศ์เธ​ ​เจ้าฟ้า​ิภา​ภล​ ​ร​ขุ​ู่ท​เขต​ขัต​ติา​รี​ ​ถึั​ส​ภาษาัฤษ​พระราชทา​เ​่​เส​พระ​ระาหาร​ทุคื​ ​แต่​ี​เหตุขัข้​ ​จึ​ิ​าจ​เป็ไปตา​พระราชำริ​ั้​ไ้ 

​แ้ระั้​ ​พระค์​็​ิไ้​ทร​เพิเฉ​ ​เื่​เส็จ​​​่าไท​จ​ไป​ถึ​ใ​หลา​ๆ​ ​ประเทศ​ ​ทร​ีพ​ระ​ราช​ิพธ์​ล​้​ลาพระหัตถ์​รำพึ​ถึ​คาใ​พระราชหฤทั​าถึ​เจ้าจ​สั​ทุ​สัปาห์​เื่​ไ้รั​ลา​พระราชหัตถเลขา​แล้​ ​ท่า​็​แสาาร​ีใจ​า​ทุครั้​ ​แต่​าาร​ั้​ทำให้เิ​คารู้สึ​ริษา​จา​ค​รข้า​โที่​ท่า​ไ่รู้​ตั​ ​ทำให้​พระ​ิา​า​เธ​ฯ​ ​ใ​ฐาะ​ผู้ปคร​จึ​ทร​ต้​เข้ขั​ิริาาาร​ ​ตลไป​ถึ​ข้คา​ใ​จหา​ ​้​เร​่า​จะ​เขี​ราทูล​ใ​เรื่​ไ่สคร​ไป 

​  

คารั​ ​่เิ​แห่​คาริษา 

​ครั้​พระาทสเ็จพระจุลจเล้าเจ้าู่หั​เส็จ​ลั​ถึ​พระคร​ ​็​ทร​ซื้​เครื่​เพชร​า​พระราชทา​ ​โปร​ให้​แต่​เครื่​เพชร​แล้​ให้​ช่าถ่ารูป​ชาต่าชาติ​าถ​่า​รูป​ ​โ​ทรพระ​รุณา​จัท่า​พระราชทา​ ​และ​โปร​พระราชทา​ตู้​ที่ระลึ​ ​ั​ทร​จั​ข​ตั้แต่​ใ​ตู้​ั้​ี้​ ​ีทั้​ั​ไ้​ทรพระ​รุณา​โปรเล้าฯ​ ​สถาปา​ท่า​ขึ้​เป็​พระส​เ​ ​ัเป็​ตำแห่​ที่​แ้​เจ้าจารา​าท่า​รัราชาร​าช​้า​า​ั​ไ่ไ้​รัพระ​ราช​ทา​ ​แต่​ท่า​ซึ่​เป็​เพี​เ็สา​รุ่​ ​และ​เพิ่​เข้าา​รัราชาร​ไ่า​ั​ลั​ไ้รั​พระ​เตตา​ไ้​ใ​ตำแห่​ที่สู​ถึ​เพีี้​ ​ิ่​่ให้เิ​คาริษา​จา​ค​รข้า​ ​้​ั​เพี​ ​๑​๗​ ​ปี​ ​ท่า​จึ​ไ้​เล่า​ถึ​คารู้สึ​ครั้ั้​่า 

“​เหลี​ไป​พ​แต่​ศัตรู​ ​คุณ​จ​ั้​ส่เสี​่า​่าั้​ ​คุณ​จ​ี้​่า​่าี้​ ​ตร​ู​ที​หรื​ข้าพเจ้า​จะ​่ั​แค่ไห​” 

้​คาาุ​ั้​ ​ขา​คา​ั้คิ​ ​ท่า​จึ​ตัสิใจ​ทำลา​ชีิต​ตเ​้​าร​ื่ ​้ำา​ล้ารูป​!​ แต่่า​แพท์​ประจำ​พระค์​ช่ชีิต​ไ้​ทั 

  

เจ้าจ​ห่ราชศ์​สั​ ​ลาัล์​ ​ค​สุท้า​ที่​ไ้​ร้เพล​ ​‘​าร้ไห้​’ 

​ครั้​เื่​ท่า​ีาุ​ไ้​ ​๒​๐​ ​ปี​ ​พระาทสเ็จพระจุลจเล้าเจ้าู่หั​เส็จ​สรรคต​ ​ท่า​ี​คาทุข์​ ​และ​เศร้าโศ​่าิ่​ ​และ​ี่​เป็​ครั้สุท้า​ที่​เจ้าจ​สั​ไ้​ีโาส​ส​พระเชพระคุณ​คื​ ​าร​เป็ต้​เสีาร้ไห้​ ห้า​พระรศพ​ ​ท่า​ไ้​ล่า​ไ้​่า 

​“​ใจคิ​จะ​เสีสละ​ไ้​ทุ่า​ ​จะ​ัะ​หรื​เลืเื้​ ​หรื​ชีิต​ถ้า​เส็จ​ลัคื​า​ไ้​ข้าพเจ้า​คิ​่า​เป็ใจ​ที่​คิ​แ่แ่​่า​ตา​แท​ไ้​ไ่ใช่​แค่​พูเพราะ​ ​ๆ​คุณ​จ​เชื้​เา​ผ้าเช็ห้า​ผื​หึ่​า​ให้​ข้าพเจ้า​ ​่า​ท่า​ไ้​ประทา​ไ้​ซั​พระ​าท​ข้าพเจ้า​จึ​เา​ผ้า​ที่​ซั​พระ​าท​ั้แล​้​พั​ผ​ไ้​ ​แล้็​ั่​ร้ไห้​ัต​่​ไป​ี​ ​…​” 

​  

คารั​ิ่ใหญ่​่า​สิ่​ื่ใ​’ 

​ใ​ปี​ที่​พระาทสเ็จพระจุลจเล้าเจ้าู่หั​สรรคต​ั้​ ​เจ้าจ​ห่ราชศ์​สั​ีาุ​เพี​ ​๒​๐​ ​ปี​ ​ทำให้​ท่า​เป็​ที่จั​ตา​​จา​ค​รข้า​่า​จะ​สาารถ​ครตั​ครใจ​เป็​ห้า​ไ้​ต่ไป​ตล​หรืไ่​ ​แต่​ัตั้แต่​ที่​พระาทสเ็จพระจุลจเล้าเจ้าู่หั​เส็จ​สรรคต​ ​ท่า​ั​จรัภัี​ครตั​รัษา​พระเีรติ​ศพระ​าท​สเ็จ​พระ​จุล​จเล้า​เจ้า​ู่​หั​ ​ำร​สถาะ​พระส​เ​่า​า​ ​เจ้าจ​ท่า​ัค​สำึ​ใ​พระหารุณาธิคุณ​ลูคลำ​ำไลท​แห่​คารั​ที่​สใส่​ไ่เค​ถ​า​ ​ตา​คำล​ ​พระราชิพธ์​ที่​พระราชทา​ำชั​ไ้​ตราจ​ัสุท้า​แห่​ชีิต 

​หลัจาั้​ีไ่า​ ​ท่า​ไ้​ถา​คื​เครื่​เพชร​ทั้หลา​ที่​ไ้รั​พระราชทา​า​แ่​สเ็จพระศรีพัชริทรารราชิีาถ​ ​พระร​ราช​ชี​พัปี​หล​ ​จ​หสิ้​ ​เหลื​เพี​ำไล​าศ​ซึ่​เจ้าจ​สั​ไ้​ส​ติ​ข้ื​ตั้แต่​ั​แร​ที่​ทร​ส​ ​สเ็จฯ​ ​็ไ้​ทร​รั​ไ้​แล้​โปรเล้าฯ​ ​ให้​ำ​ไป​ขา​ที่​ุโรป​ ​แล้​ำ​เิ​าส​ท​ทุ​สร้า​โรพาาล​จุฬาลรณ์​ทั้สิ้​ ​จาั้​ท่า​ั​หัไป​ึั่​ใ​พระพุทธศาสา​ ​เพื่​ถา​เป็​พระราช​ุศล​ี้ 

​  

ท่า​เจ้าจ​ใ​ัชรา 

​จ​เื่​ท่า​เจ้าจ​ั้​ี​ัชรา​แล้​ ​พระาทสเ็จพระเจ้าู่หั​ ​และ​สเ็จพระาเจ้า​สิริิติ์​ ​พระรราชิีาถ​ ​ไ้​พระราชทา​พระร​ราชา​ุ​เคราะห์​ให้ท่า​​ลั​เข้าา​ู่​ใ​พระรหาราชั​ ​ใ​ช่เลา​ี้​ี่เ​ ​ที่​ท่า​ไ้​ีโาส​ทำคุณ​ประโช์​ีครั้​ ​โ​าร​ถ่าท​คารู้​ต่าๆ​ ​ให้​แ่​ช​รุ่หลั​ ​เช่ 

ิธี​ถั​ตา​ชุ​หรื​ ​ถั​สไ​ ​ที่​เรีั่า​ ​รท 

ิธีทำ​้ำ​ ​้ำ​ปรุ 

า​ส้โ​ื​ ​ฯล​ฯ 

ตลจ​ถ่าท​เรื่รา​ต่าๆ​ใ​พระราช​สำั​เื่​ครั้​ระั้​ ​ให้​ช​รุ่หลั​ไ้​ฟั​และ​จัทึ​ไ้​ ​ัเป็​ประโช์​า​ ​เจ้าจ​ห่ราชศ์​สั​ ​ถึแ่ิจรร​เื่​ัที่​ ​๓​ ​ิถุา​ ​พ.ศ.​ ​๒​๕​๒​๖​ ​สิริ​ร​าุ​ไ้​ ​๙​๓​ ​ปี